• ไทย
  • English

5 Manual Valve หรือ Service Valve ในระบบปรับอากาศและสุขาภิบาล

วาล์วพื้นฐานที่ใช้กันโดยทั่วไปในงานระบบอาคาร มีโครงสร้างและจุดประสงค์การใช้งานที่แตกต่างกันออกไป เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำและของไหลเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ บทความนี้จะสรุปประเภทวาล์วทั้ง 5 ชนิดที่วิศวกรและผู้ดูแลอาคารควรรู้จักครับ


1. Gate Valve (วาล์วประตูน้ำ)

Gate Valve

เป็นวาล์วที่ใช้สำหรับการเปิด-ปิดสุดเท่านั้น ลิ้นวาล์วเป็นรูปลิ่ม เคลื่อนที่ตามแนวตั้งฉากกับทิศทางการไหล

ประเภทของ Gate Valve

  • Rising Stem: ก้านวาล์วเคลื่อนที่ตามการเปิด ทำให้รู้สถานะวาล์วได้ชัดเจน
  • Non Rising Stem: ก้านวาล์วไม่เคลื่อนที่เหมาะสำหรับพื้นที่จำกัด

2. Globe Valve (วาล์วปรับปริมาณการไหล)

Globe Valve

ใช้วาล์วเพื่อควบคุมปริมาณการไหล (Throttling) โดยเฉพาะ ช่องทางการไหลเป็นรูปตัว S ช่วยให้ควบคุมอัตราการไหลได้แม่นยำ

  • วาล์วทองเหลืองขนาดเล็กจะเป็นชนิด Rising Stem
  • วาล์วเหล็กขนาดใหญ่จะเป็นชนิด OS&Y Rising Stem
  • มีรุ่น Y-Type ที่ออกแบบมาเพื่อลดแรงดันตกคร่อม (Pressure Drop)

3. Ball Valve (บอลวาล์ว)

Ball Valve

ทำงานโดยการหมุนด้ามจับ 90 องศาเพื่อเปิด-ปิด มีลิ้นทรงกลมที่มีรูตรงกลาง

  • Full Port / Full Bore: รูน้ำเท่ากับท่อ ลดการสูญเสียแรงดัน แต่ราคาสูง
  • Reduce Port / Reduce Bore: ราคาประหยัด แต่มีค่า Pressure Drop สูงกว่า

4. Butterfly Valve (วาล์วปีกผีเสื้อ)

Butterfly Valve

เหมาะสำหรับการเปิด-ปิด และการควบคุมการไหล ลิ้นเป็นแผ่นจาน

  • Wafer Type: ไม่มีรูน็อต ติดตั้งยาก
  • Wafer Type with Alignment Hole: มีรูประคอง ป้องกันการเยื้องศูนย์
  • Lug Type: มีรูน็อตครบ ติดตั้งแม่นยำ ซ่อมบำรุงได้ง่าย

5. Check Valve (วาล์วกันกลับ)

Check Valve

ควบคุมทิศทางการไหลให้เป็นไปในทางเดียวเพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับ

  • Swing Check Valve: มีลิ้นเป็นแผ่นจาน
  • Spring Load / Silent Check Valve: มีสปริงช่วยปิด ป้องกัน Water Hammer
  • Modulating / Booster Pump Control Valve: สำหรับควบคุมการไหลและป้องกันแรงกระแทกในระบบปั๊มน้ำ

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ระหว่าง Gate Valve และ Globe Valve ควรเลือกใช้อย่างไร?

A: Gate Valve เหมาะสำหรับการเปิด-ปิดสุดเท่านั้น (On/Off) ในขณะที่ Globe Valve ออกแบบมาเพื่อปรับปริมาณการไหล (Throttling) โดยเฉพาะครับ

Q: ทำไม Ball Valve ชนิด Full Port ถึงมีราคาสูงกว่า Reduce Port?

A: เนื่องจาก Full Port มีขนาดรูผ่านน้ำเท่ากับขนาดท่อจริง ทำให้ลดการสูญเสียแรงดัน (Pressure Drop) จึงต้องใช้ตัววาล์วที่มีขนาดใหญ่และวัสดุมากกว่าครับ

Q: Water Hammer คืออะไร และวาล์วตัวไหนช่วยป้องกันได้?

A: คือแรงกระแทกของน้ำที่เกิดจากการเปลี่ยนทิศทางหรือหยุดไหลกะทันหัน สามารถป้องกันได้โดยใช้ Spring Load Check Valve หรือ Silent Check Valve ครับ

ปรึกษาเรื่องวาล์วและอุปกรณ์ระบบท่อ

บริษัท แมสเทค ลิ้งค์ จำกัด (มหาชน) จัดจำหน่ายวาล์วและอุปกรณ์ประกอบท่อภายใต้แบรนด์ Fivalco แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทย

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
ติดต่อทีมงานวิศวกรของเราได้ทันที