Automatic Sprinkler System (ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ) คืออะไร?

Automatic Sprinkler System คืออะไร?

Automatic Sprinkler System (ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ) คือ ระบบดับเพลิงภายในอาคารที่สามารถทำงานได้เองโดยอัตโนมัติ การทำงานจะเริ่มต้นขึ้นเมื่อตัวตรวจจับอุณหภูมิ (ที่หัว Sprinkler) ได้รับความร้อนจากเพลิงไหม้จนถึงระดับอุณหภูมิที่กำหนดไว้ ทำให้กระเปาะแก้วแตกหรือหลุดออก จากนั้นน้ำจะไหลออกมาด้วยแรงดันที่เหมาะสมเพื่อดับไฟ ทำให้สามารถควบคุมเพลิงได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ

ประเภทของระบบ Automatic Sprinkler System มีอะไรบ้าง?

1. ระบบท่อเปียก (Wet Pipe System)

เป็นระบบที่เหมาะสมและนิยมติดตั้งที่สุดสำหรับอาคารทั่วไป ภายในเส้นท่อจะมีน้ำอยู่ตลอดเวลาภายใต้ความดัน เมื่อเกิดเพลิงไหม้และหัวกระจายน้ำแตก น้ำจะฉีดออกมาดับไฟได้ทันที

2. ระบบท่อแห้ง (Dry Pipe System)

ระบบนี้ภายในท่อจะไม่มีน้ำอยู่เลย เหมาะสำหรับติดตั้งในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง เพื่อป้องกันปัญหาน้ำแข็งตัวอุดตันในเส้นท่อ

3. ระบบเปิด (Deluge System)

เหมาะสำหรับพื้นที่ที่เพลิงไหม้สามารถเกิดขึ้นและลุกลามได้อย่างรวดเร็วและรุนแรง ระบบนี้จะใช้หัวกระจายน้ำแบบเปิด (Open Sprinkler) หรือ Spray Nozzle เมื่อระบบทำงาน น้ำจะฉีดออกมาพร้อมกันทุกหัวเพื่อควบคุมเพลิงในทันที

4. ระบบท่อแห้งแบบชะลอน้ำเข้า (Pre-Action System)

เหมาะสำหรับพื้นที่ที่ต้องการหลีกเลี่ยงความเสียหายจากน้ำ (เช่น ห้องเซิร์ฟเวอร์) ระบบนี้จะป้องกันการฉีดน้ำโดยไม่ได้ตั้งใจ โดยต้องมีการตรวจจับเพลิงไหม้จากระบบอื่น (เช่น Smoke Detector) ร่วมด้วยน้ำจึงจะถูกปล่อยเข้าท่อ

ส่วนประกอบสำคัญของระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง

• หัวกระจายน้ำดับเพลิง (Sprinkler Heads): อุปกรณ์หลักที่ใช้ในการปล่อยน้ำ
• ระบบท่อน้ำและระบบส่งน้ำ (Piping & Water Supply): โครงข่ายที่พาน้ำไปสู่หัวฉีด
• วาล์วสัญญาณระบบท่อเปียก (Wet Pipe Alarm Valve): ทำหน้าที่เช็คแรงดัน ป้องกันน้ำไหลย้อนกลับ และส่งเสียงเตือนผ่าน Water Motor Gong เมื่อระบบทำงาน
• อุปกรณ์ส่งสัญญาณการไหลของน้ำ (Water Flow Switch): แจ้งเตือนเมื่อมีการไหลของน้ำในแต่ละโซน
• สถานีทดสอบระบบ (System Test Station): ใช้สำหรับทดสอบการทำงานของระบบเตือนภัย

ประเภทของหัวกระจายน้ำดับเพลิง (Sprinkler Heads)

แบ่งตามลักษณะการติดตั้ง

• ชนิดหัวคว่ำ (Pendent Sprinkler): ฉีดน้ำลงแนวดิ่งปะทะแผ่นกระจายน้ำ
• ชนิดหัวหงาย (Upright Sprinkler): ฉีดน้ำขึ้นแนวดิ่งปะทะแผ่นกระจายน้ำ (นิยมใช้ในพื้นที่ไม่มีฝ้า)
• ชนิดติดกำแพง (Sidewall Sprinkler): กระจายน้ำออกด้านข้าง เหมาะกับพื้นที่แคบหรือทางเดิน
• ชนิดซ่อนในฝ้า (Concealed Ceiling Sprinkler): มีฝาครอบปิดเพื่อความสวยงาม

แบ่งตามการตอบสนองต่ออุณหภูมิ (Response Type)

• Standard Response: กระเปาะแก้วหนา 5 มม. ตอบสนองระดับมาตรฐาน
• Quick Response: กระเปาะแก้วหนา 3 มม. ตอบสนองต่อความร้อนได้รวดเร็ว
• ESFR (Early Suppression Fast Response): ปริมาณน้ำมากเป็นพิเศษ เหมาะสำหรับคลังสินค้าที่มีเพลิงไหม้รุนแรง

ความหมายของสีหลอดแก้ว (Glass Bulb Temperature Ratings)

หลอดแก้วจะแตกเมื่อความร้อนถึงจุดที่กำหนด โดยสีจะบ่งบอกพิกัดอุณหภูมิดังนี้:

ข้อควรระวังในการติดตั้งและการสำรองอุปกรณ์

เพื่อให้ประสิทธิภาพสูงสุดของระบบ ควรจัดเก็บอุปกรณ์ในบรรจุภัณฑ์เดิมเสมอ ห้ามใส่รวมในถังหรือวางทับซ้อนกัน และต้องใช้อุปกรณ์ที่ออกแบบมาเฉพาะในการติดตั้งเท่านั้น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)