ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ (Automatic Sprinklers System)

ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ (Automatic Sprinklers System) เป็นระบบดับเพลิงภายในอาคาร การทำงานของหัวกระจายน้ำดับเพลิงทำงานอัตโนมัติ โดยตัวตรวจจับอุณหภูมิได้รับความร้อนจนถึงอุณหภูมิที่เลือกใช้งานไว้แตกหรือหลุดออก และระบบตรวจจับระบบอัคคีภัยเป็นตัวสั่งการทำงาน ซึ่งเป็นไปตามการตอบสนองต่อความร้อนเมื่ออุณหภูมิห้องสูงกว่าอุณหภูมิที่เลือกใช้ไว้ น้ำจะไหลออกมาด้วยแรงดันเหมาะสมเพื่อดับไฟ ทำให้สามารถควบคุมเพลิงได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ประเภทของระบบ (Type of System)
1. ระบบท่อเปียก (Wet Pipe System)
ส่วนประกอบของระบบท่อเปียก มีดังนี้
- หัวกระจายน้ำดับเพลิง (Automatic Sprinkler)
- ระบบท่อน้ำ (Piping System)
- ระบบส่งน้ำ (Water Supply System)
- วาล์วสัญญาณระบบท่อเปียก (Wet Pipe Alarm Valve)
- อุปกรณ์ส่งสัญญาณการไหลของน้ำ (Water Flow Switch)
- สถานีทดสอบระบบ (System Test Station)
- สถานีทดสอบประจำชั้น (Floor Control Valve)
2. ระบบท่อแห้ง (Dry Pipe System)
ส่วนประกอบของระบบท่อแห้ง มีดังนี้
- หัวกระจายน้ำดับเพลิง (Automatic Sprinkler)
- ระบบท่อน้ำ (Piping System)
- ระบบส่งน้ำ (Water Supply System)
- วาล์วสัญญาณระบบท่อแห้ง (Dry Pipe Alarm Valve)
- สถานีทดสอบระบบ (System Test Station)
3. ระบบท่อแห้งแบบชะลอน้ำเข้า (Pre-Action System) และระบบเปิด (Deluge System)
ส่วนประกอบของระบบท่อแห้งแบบชะลอน้ำเข้าและระบบเปิด มีดังนี้
- หัวกระจายน้ำดับเพลิง (Automatic Sprinkler)
- ระบบท่อน้ำ (Piping System)
- ระบบส่งน้ำ (Water Supply System)
- วาล์วควบคุมน้ำเข้าระบบ (Deluge Valve)
- อุปกรณ์ตรวจจับเพลิงไหม้ (Fire Detection Devices)
สรุปการเลือกใช้งานระบบสปริงเกลอร์แต่ละประเภท
เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจนยิ่งขึ้นในการนำไปใช้งาน สามารถเปรียบเทียบจุดเด่นและพื้นที่ที่เหมาะสมได้ดังนี้:
| ประเภทระบบ | ลักษณะเด่น | พื้นที่ที่เหมาะสม |
|---|---|---|
| Wet Pipe (ท่อเปียก) | มีน้ำแรงดันสูงสแตนด์บายในทอตลอดเวลา ทำงานเร็วที่สุด | อาคารสำนักงาน, โรงแรม, ห้างสรรพสินค้าทั่วไป |
| Dry Pipe (ท่อแห้ง) | ในท่อมีแต่อากาศอัด น้ำจะมาเมื่อหัวฉีดแตก ป้องกันน้ำแช่แข็ง | ห้องเย็น, พื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง |
| Pre-Action (ชะลอน้ำเข้า) | ต้องให้ระบบตรวจจับ (Detector) สั่งการก่อน น้ำจึงจะเข้าท่อ ป้องกันน้ำรั่วซึมผิดพลาด | ห้องเซิร์ฟเวอร์ (Data Center), พิพิธภัณฑ์, ห้องเก็บเอกสารสำคัญ |
| Deluge (ระบบเปิด) | หัวกระจายน้ำเป็นแบบเปิดโล่ง น้ำพุ่งออกพร้อมกันทุกหัวเพื่อคุมเพลิงรวดเร็ว | โรงงานสารเคมี, โรงกลั่นน้ำมัน, พื้นที่เสี่ยงภัยรุนแรง |
เอกสารอ้างอิง
มาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย, วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ (FAQ)
Q: ระบบท่อเปียก (Wet Pipe System) และระบบท่อแห้ง (Dry Pipe System) แตกต่างกันอย่างไร?
A: ข้อแตกต่างสำคัญคือสิ่งที่อยู่ภายในท่อขณะสแตนด์บาย ระบบท่อเปียกจะมีน้ำแรงดันสูงอยู่ภายในท่อตลอดเวลาทำให้พร้อมฉีดทันทีที่หัวสปริงเกลอร์แตก ส่วนระบบท่อแห้งภายในท่อจะมีเพียงอากาศอัดหรือไนโตรเจน ซึ่งจะใช้ในพื้นที่ที่อุณหภูมิต่ำมากเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำในท่อแข็งตัวจนท่อแตกครับ
Q: ทำไมห้อง Data Center หรือห้องเก็บอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จึงนิยมใช้ระบบ Pre-Action System?
A: เพราะระบบ Pre-Action มีกลไกป้องกันการทำงานผิดพลาดแบบสองชั้น (Double Interlock) น้ำจะไม่เข้ามาในท่อจนกว่าอุปกรณ์ตรวจจับควันหรือความร้อนจะส่งสัญญาณเตือน ช่วยลดความเสี่ยงที่น้ำจะรั่วซึมออกมาสร้างความเสียหายให้กับอุปกรณ์ราคาแพงและข้อมูลสำคัญโดยไม่จำเป็นครับ
ติดต่อทีมงานวิศวกรของเราได้ทันที

Hazardous Area คืออะไร?

Cloud และ AI สำคัญต่ออาคารและโรงงานแค่ไหนในปี 2026

On-Grid vs Hybrid ต่างกันอย่างไร?

ข้อจำกัดของ Y-Strainer ในระบบ

ทำไมอาคารต้องมีระบบ Fire Alarm




