ทำไมระบบ Chilled Water ถึงไม่เย็น ทั้งที่ชิลเลอร์ทำงานเต็มที่? 3 ตัวแปรแอบแฝงที่คุณอาจมองข้าม
เจาะลึก “ภัยเงียบ” ในระบบน้ำปิดที่สูบกินพลังงานอาคาร และแนวทางแก้ไขระดับ Root Cause
อากาศในระบบ (Air & Bubble Lock) – ฉนวนที่เรามองไม่เห็น
ในเชิงถ่ายเทความร้อน น้ำมีความสามารถในการแลกเปลี่ยนความร้อนดีกว่าอากาศอย่างมาก การมีอากาศปะปนอยู่ในท่อ คอยล์ และอุปกรณ์ จึงเปรียบได้กับการสร้างชั้นฉนวนบาง ๆ กั้นระหว่างน้ำกับผิวแลกเปลี่ยนความร้อน
อากาศเข้าสู่ระบบปิดได้จากหลายช่องทาง:
- การเติมน้ำครั้งแรกและการเติมน้ำ (Make-up water)
- การเปิดหน้าแปลน/ถอดอุปกรณ์ในงานซ่อมบำรุง
- การเกิดแรงดันติดลบในบางช่วงของระบบจากการควบคุมแรงดันไม่เหมาะสม
เมื่อเวลาผ่านไป ฟองอากาศขนาดเล็ก (Micro-bubbles) จะรวมตัวกันสะสมที่จุดสูงกลายเป็น Air Lock ทำให้การไหลเวียนผิดปกติ และออกซิเจนที่ละลายน้ำยังเร่งกระบวนการกัดกร่อน (Corrosion) ภายในท่ออีกด้วย
คราบ Fouling และกากตะกอน – ชั้นบาง ๆ ที่ทำให้ค่าไฟหนาขึ้น
เศษสนิม ผงเหล็ก ตะกรันหินปูน (CaCO3) และของแข็งแขวนลอย สามารถสะสมบนผนังท่อและผิวแลกเปลี่ยนความร้อน กลายเป็นชั้น Fouling ซึ่งทำหน้าที่เป็น Thermal Resistance เพิ่มเข้าไปในวงจร
[Image comparing clean pipes vs fouled pipes with scale build-up]
ข้อจำกัดของ Y-Strainer แบบเดิม:
- ดักจับได้เพียงอนุภาคขนาดใหญ่ระดับมิลลิเมตร แต่อนุภาคระดับไมโครเมตรยังเล็ดลอดไปสะสมที่คอยล์ได้
- การล้างตะแกรงต้องหยุดระบบและเปิดหน้าแปลน ซึ่งเสี่ยงต่อการดึง อากาศ เข้าสู่ระบบใหม่
หากไม่มีการจัดการ Dirt & Sludge แบบต่อเนื่อง ระบบจะค่อย ๆ สูญเสียค่า UA ของ Heat Exchanger ไปเรื่อย ๆ ส่งผลให้ Chiller ต้องใช้พลังงานมากขึ้นเพื่อรักษาอุณหภูมิส่งน้ำเย็น
การควบคุมแรงดันที่ไม่เหมาะสม (Insufficient / Unstable Pressure)
ถ้า Pressure Profile ของระบบไม่ถูกควบคุมอย่างเหมาะสม ปัญหาที่ตามมาอาจลามไปถึงการเสื่อมสภาพของอุปกรณ์หลักและการนำอากาศเข้าสู่ระบบเพิ่มเติม:
- Cavitation: เกิดฟองอากาศระเบิด (Bubble Implosion) บริเวณใบพัดปั๊ม ทำให้ประสิทธิภาพปั๊มลดลงและเกิดเสียงดัง
- Negative Pressure: หากความดันต่ำจนเกิดสภาวะสูญญากาศ ระบบจะดูดอากาศผ่านจุดรั่วเล็ก ๆ เข้ามาในวงจรอย่างต่อเนื่อง
Reflex Winkelmann แก้ที่ Root Cause ของ “น้ำในระบบ” ไม่ใช่แค่ที่ตัวเครื่อง
จากเยอรมนี Reflex ได้พัฒนาโซลูชันสำหรับระบบ Heating/Cooling Water ครอบคลุมทั้งการไล่อากาศ ดักตะกอน และควบคุมแรงดัน:
1. Reflex Servitec – Vacuum Degassing (Air Control)
ระบบ Degassing แบบ Vacuum Spray-tube ที่ดึงน้ำมาฉีดพ่นในถังสูญญากาศ เพื่อแยกก๊าซและ Micro-bubbles ออกจากน้ำอย่างต่อเนื่อง ช่วยลด Corrosion, ลดเสียงดัง และรักษาประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน
2. Reflex Exdirt – Air- and dirt separators
ตัวแยกตะกอนที่ดักจับอนุภาคได้เล็กถึง 5 ไมโครเมตร สามารถระบายตะกอนออกได้ขณะระบบทำงาน (ไม่ต้องหยุดเครื่อง) และมีรุ่น Magnetic Insert เพื่อดักจับสนิมเหล็กขนาดจิ๋วได้ดียิ่งขึ้น
3. Reflex Variomat Pressurisation System
ชุดควบคุมความดันที่แม่นยำระดับ ±0.2 bar ช่วยรักษาเสถียรภาพไฮดรอลิก ลดความเสี่ยงการเกิด Cavitation และสร้างสภาวะที่เหมาะสมให้เครื่องไล่อากาศทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ทำไมใช้ Y-Strainer แล้วคอยล์เย็น (Cooling Coil) ยังอุดตัน?
A: เพราะ Y-Strainer ดักได้เฉพาะตะกอนขนาดใหญ่ แต่ออกซิเจนในน้ำจะสร้างสนิมเหล็กขนาดจิ๋ว (Magnetite) ที่เล็ดลอดตะแกรงไปสะสมเป็นคราบ Fouling กั้นการแลกเปลี่ยนความร้อนครับ
Q: การติดตั้ง Reflex Servitec ช่วยประหยัดพลังงานได้จริงไหม?
A: จริงครับ การกำจัดอากาศละลายน้ำช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ Heat Transfer ให้กลับสู่จุดออกแบบ ลดภาระการทำงานของ Chiller และปั๊มน้ำเย็นได้หลายเปอร์เซ็นต์ครับ
Q: ระบบ Variomat แตกต่างจากถัง Expansion Tank ทั่วไปอย่างไร?
A: Variomat เป็นระบบ Dynamic Pressurisation ที่ใช้ปั๊มและคอนโทรลเลอร์คุมความดันให้คงที่ตลอดเวลา แม้โหลดจะเปลี่ยนไปมาก ช่วยรักษาเสถียรภาพระบบได้ดีกว่าถังเติมลมทั่วไปครับ








