หน้าที่ของ 2-Way Valve

วาล์ว 2 ทาง (2-Way Control Valve) คืออะไร

วาล์ว 2 ทาง (2-Way Control Valve) คือ วาล์วที่มีทางเข้า 1 ทาง และทางออก 1 ทาง ทำหน้าที่ “ปรับอัตราการไหล” ของน้ำในท่อ ตามสัญญาณควบคุมจากเทอร์โมสตัทหรือระบบ BMS (Building Management System) สามารถหรี่เปิดได้หลายระดับเพื่อควบคุมอุณหภูมิห้องให้แม่นยำ

ในระบบ HVAC สมัยใหม่ วาล์ว 2-Way Control Valve เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยประหยัดพลังงานและควบคุมอุณหภูมิให้แม่นยำ โดยการปรับอัตราการไหลของน้ำเย็นหรือน้ำร้อนไปยังอุปกรณ์ปลายทาง เช่น FCU (Fan Coil Unit), AHU (Air Handling Unit), หรือ Chilled Beam

พารามิเตอร์สำคัญ:

Valve Authority (Va): ควร ≥ 0.3 เพื่อให้ควบคุมได้ดี (ΔP วาล์วปิดเต็ม / ΔP วาล์วเปิดเต็ม)
Rangeability: อัตราส่วนการไหลที่ควบคุมได้ (Flow ที่ 95% / Flow ที่ 5%) วาล์วที่ดีควรมีค่า ≥ 50:1

หลักการเลือกใช้

1. เลือกประเภทวาล์วให้ตรงกับการใช้งาน

ประเภทวาล์ว	การใช้งานหลัก	Flow Characteristic	ข้อดี	ข้อควรระวัง
Ball Valve	FCU, AHU, Chilled Beam	Quick Opening, Linear	แรงต้านต่ำ, ต้นทุนต่ำ	หลีกเลี่ยง Water Hammer
Globe Valve	ระบบท่อใหญ่, Boiler/Chiller	Equal Percentage	ควบคุมแม่นยำ	แรงต้านสูง

2. เลือกขนาดวาล์ว (Cv / Kv) ให้เหมาะสม

สูตรคำนวณ Cv:

Cv = Q / √ΔP
 Q (Flow Rate) = (RT x 24) / ΔT
 ΔP = Target Pressure Drop across valve (PSI)

ตัวอย่าง FCU 10 RT:

Flow ≈ 10 GPM, ΔP = 10 psi → Cv ≈ 3.16
เลือกวาล์ว 1/2″ หรือ 3/4″ ที่มี Cv 3–4

รูปแบบสัญญาณควบคุมและตัวอย่าง

รูปแบบ	สัญญาณควบคุม	การใช้งาน	ตัวอย่าง
On/Off	24 VAC/DC	FCU ขนาดเล็ก	M9106-GGA-4
Floating	2-wire 24 VAC	ควบคุมช้าๆ	VA-7150
Proportional	0-10V, 2-10V, 4-20mA	AHU, ห้องแม่นยำ	VA9208-GGA
Spring Return	Fail Safe	ไฟดับปิดอัตโนมัติ	VA7010-8503-C

หมายเหตุสำคัญ:

Close Off Pressure: แอคชูเอเตอร์ต้องมีแรงบิด (Torque) เพียงพอปิดวาล์วได้ภายใต้แรงดันสูงสุดของระบบ (เช่น 100–1378 kPa)

Flow Characteristic ที่เหมาะสม:

Quick Opening: On/Off Control, AHU (ตอบสนองเร็ว)
Linear: Proportional Control พื้นฐาน
Equal Percentage: ควบคุมแม่นยำ (Ball Valve มักใช้ Quick/Linear, Globe ใช้ Equal %)