รู้จักระบบ Deluge System และการใช้งานในพื้นที่เสี่ยงสูง

Deluge System คือหนึ่งในระบบดับเพลิงสำคัญสำหรับพื้นที่เสี่ยงสูงที่มีโอกาสเกิดไฟไหม้รุนแรงและลุกลามรวดเร็ว เช่น โรงงานอุตสาหกรรม โรงไฟฟ้า หรือคลังสารไวไฟ ซึ่งต้องการการฉีดน้ำปริมาณมากในเวลาสั้นๆ เพื่อควบคุมเพลิงและลดความเสียหายให้น้อยที่สุด

สารบัญ

Deluge System คืออะไร

ระบบ Deluge ถูกออกแบบมาเพื่อปล่อยน้ำในปริมาณมากในคราวเดียวจากหัว Sprinkler ที่ฉีดน้ำทุกหัวทุกจุดภายในโซนพร้อมกันในพื้นที่ที่ต้องการป้องกัน เมื่อมีการสั่งงาน ระบบนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อควบคุมไฟที่สามารถลุกลามได้อย่างรวดเร็วและรุนแรง

Deluge System เป็นระบบหัวฉีดน้ำดับเพลิงแบบหัวเปิด (Open Spray / Open Sprinkler) ที่ออกแบบให้ปล่อยน้ำ เมื่อได้รับสัญญาณจากระบบตรวจจับเพลิงไหม้หรืออุปกรณ์สั่งงาน ทำให้สามารถควบคุมไฟที่ลุกลามเร็วได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผ่านการเชื่อมต่อกับ Deluge Valve ที่ปกติจะปิดอยู่และไม่มีน้ำค้างในท่อ เมื่อวาล์วถูกสั่งเปิด น้ำจากแหล่งจ่ายจะไหลเข้าสู่ท่อและพ่นออกจากหัวฉีดทั้งหมดทันที ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงที่ต้องการป้องกัน

จุดเด่นของ Deluge System

  • ปล่อยน้ำปริมาณมากครอบคลุมพื้นที่กว้างในเวลาอันสั้น ช่วยลดอุณหภูมิและควบคุมไฟลุกลามอย่างรวดเร็ว
  • เหมาะกับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงอัคคีภัยสูงหรือมีสารไวไฟ เช่น ไอเชื้อเพลิง ของเหลวไวไฟ หรืออุปกรณ์พลังงานสูง
  • สามารถทำงานร่วมกับระบบตรวจจับเพลิงไหม้หลายประเภท เช่น Heat Detector, Flame Detector, Smoke Detector และระบบ Fire Alarm

หลักการทำงานของ Deluge System

หลักการของ Deluge System คือ “ตรวจจับเหตุ ⇒ สั่งเปิดวาล์ว ⇒ ปล่อยน้ำทุกหัวพร้อมกัน”

โดยโครงสร้างหลักของระบบจะประกอบด้วย แหล่งจ่ายน้ำ, เครือข่ายท่อ, Deluge Valve และหัวฉีดแบบเปิด

ลำดับการทำงานโดยสรุป

  • ระบบตรวจจับเพลิงไหม้ (เช่น Heat / Flame Detector หรือสายตรวจจับเฉพาะทาง) ตรวจพบความผิดปกติ เช่น ความร้อนสูงหรือเปลวไฟ
  • สัญญาณถูกส่งไปยังชุดควบคุม (Hydraulic / Pneumatic / Electric Release) เพื่อสั่งเปิด Deluge Valve
  • Deluge Valve เปิดให้น้ำจากแหล่งจ่ายไหลเข้าสู่ท่อและปล่อยออกจากหัวฉีดทุกหัวพร้อมกันในโซนที่ออกแบบ
  • น้ำจะช่วยลดอุณหภูมิ ควบคุมเปลวไฟ และลดโอกาสการลุกลามไปยังอุปกรณ์หรือโครงสร้างข้างเคียง

Deluge System ต่างจากสปริงเกลอร์ทั่วไปอย่างไร

แม้ Deluge System จะจัดอยู่ในกลุ่มระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง แต่แนวคิดการทำงานแตกต่างจากสปริงเกลอร์แบบเปียก (Wet Pipe) ที่ใช้ในอาคารทั่วไปอย่างชัดเจน

เปรียบเทียบ Deluge System กับสปริงเกลอร์ทั่วไป

หัวข้อเปรียบเทียบDeluge Systemสปริงเกลอร์ทั่วไป (Wet Pipe)
สภาพของหัวฉีดหัวเปิด (Open Head / Nozzle) น้ำจะไหลออกทุกหัวเมื่อวาล์วเปิดหัวปิด มีหลอดแก้วหรือ fusible link แยกทำงานทีละหัว
การจ่ายน้ำปล่อยน้ำพร้อมกันทั้งโซนที่ป้องกัน ไหลออกทุกหัวฉีดหัวที่ได้รับความร้อนถึงจุดทำงานเท่านั้นที่จะเปิดและจ่ายน้ำ
พื้นที่ใช้งานหลักพื้นที่เสี่ยงสูง ไฟลุกลามเร็ว เช่น สารไวไฟ เครื่องจักรพลังงานสูงพื้นที่สำนักงาน อาคารทั่วไป ห้องพักอาศัย
ระดับความเสี่ยงใช้ใน High Hazard / Special Hazard Occupanciesใช้ใน Light / Ordinary Hazard ตามมาตรฐานทั่วไป

3 รูปแบบการควบคุม Deluge System

Deluge System สามารถออกแบบให้ทำงานได้หลายรูปแบบ ตามชนิดของชุดควบคุมการเปิดวาล์ว (Release System) เพื่อให้ตอบโจทย์ลักษณะหน้างานและความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่

1) Hydraulic Release Deluge Systemไม่มีคำอธิบายรูปภาพ

  • ใช้แรงดันน้ำในวงจรควบคุม (Pilot Line) หรืออุปกรณ์ไฮดรอลิกในการสั่งเปิด Deluge Valve เมื่อหัวตรวจจับหรืออุปกรณ์ปลดล็อกทำงาน
  • เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการความเรียบง่าย แข็งแรง และลดการพึ่งพาไฟฟ้า เช่น โซนกลางแจ้งหรือสภาพแวดล้อมสมบุกสมบัน

2) Pneumatic Release Deluge System

ไม่มีคำอธิบายรูปภาพ

 

  • ใช้ลมหรือแก๊สอัดในวงจรควบคุม เมื่อตัวตรวจจับทำงาน ความดันจะเปลี่ยนและสั่งให้ Deluge Valve เปิด
  • เหมาะกับพื้นที่ที่ไม่ต้องการน้ำในวงจรควบคุม เช่น พื้นที่เสี่ยงอุณหภูมิติดลบหรือโซนที่กังวลปัญหาน้ำรั่วซึม

3) Electric Release Deluge Systemไม่มีคำอธิบายรูปภาพ

  • ใช้สัญญาณไฟฟ้าจาก Fire Alarm / Detection System เช่น Heat Detector, Flame Detector, Smoke Detector เพื่อสั่งงานโซลินอยด์วาล์วและเปิด Deluge Valve
  • เหมาะกับโรงงานหรืออาคารที่มีระบบ FA / BMS อยู่แล้ว สามารถเชื่อมต่อเข้ากับระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ของอาคารหลักได้

ตัวอย่างการใช้งาน Deluge System ในพื้นที่เสี่ยงสูง

Deluge System มักถูกกำหนดใช้ในงานที่จัดอยู่ในกลุ่ม High Hazard หรือ Special Hazard ซึ่งมีความเสี่ยงไฟไหม้รุนแรงและลุกลามได้รวดเร็ว

ตัวอย่างพื้นที่ที่นิยมใช้ Deluge System

  • โรงงานเคมีและปิโตรเคมี พื้นที่ผสมสาร เคมีไวไฟ และถังเก็บวัตถุดิบ
  • โรงไฟฟ้า พื้นที่หม้อแปลง (Transformer), Turbine, Cable Trench และอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูง
  • คลังเก็บน้ำมันและเชื้อเพลิง ถังเก็บ (Tank Farm) และ Loading Area
  • Cooling Tower, Conveyor, หรือโครงสร้างเหล็กที่ต้องการปกป้องจากความร้อนสูง

มาตรฐานการออกแบบและประเด็นสำคัญที่ต้องคำนึงถึง

การออกแบบ Deluge System จำเป็นต้องอ้างอิงมาตรฐานสากล เช่น NFPA 13, NFPA 15 หรือ NFPA 16 รวมถึงข้อกำหนดท้องถิ่น เพื่อให้มั่นใจว่าปริมาณน้ำ ความดัน และรูปแบบการฉีดเพียงพอต่อการควบคุมเพลิงจริงหน้างาน

ประเด็นหลักในการออกแบบ Deluge System

  • กำหนดพื้นที่ปกป้อง (Design Area) และรูปแบบหัวฉีด/มุมฉีดให้ครอบคลุมอุปกรณ์หรือโซนเสี่ยง
  • คำนวณอัตราการไหล (Flow Rate) และความดันปลายหัวฉีด ให้สอดคล้องกับมาตรฐานที่ใช้อ้างอิงและชนิดหัวฉีดที่เลือก
  • เลือกประเภท Release System (Hydraulic / Pneumatic / Electric) ให้เหมาะสมกับสภาพหน้างานและความต่อเนื่องของระบบ
  • ออกแบบระบบตรวจจับและสัญญาณเตือน (Detection & Alarm) ให้สัมพันธ์กับโซนที่ Deluge System ป้องกัน พร้อมระบบ Supervisory ตามข้อกำหนด

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Deluge System

Deluge System เหมาะกับอาคารสำนักงานทั่วไปหรือไม่?

ส่วนใหญ่ Deluge System ไม่ได้ใช้ในอาคารสำนักงานทั่วไป แต่ใช้ในพื้นที่เสี่ยงสูงที่คาดการณ์ว่าไฟจะลุกลามเร็ว เช่น โรงงานอุตสาหกรรมหรือคลังสารไวไฟ อาคารสำนักงานมักใช้สปริงเกลอร์แบบเปียกแทน

Deluge System ใช้ร่วมกับโฟมได้หรือไม่?

สามารถออกแบบ Deluge System ให้ทำงานร่วมกับโฟมเป็น Foam Deluge System เพื่อใช้กับของเหลวไวไฟหรือเชื้อเพลิงที่ต้องการฟองโฟมช่วยปกคลุมผิวหน้าของของเหลวและป้องกันการติดไฟซ้ำ

จำเป็นต้องทดสอบและบำรุงรักษา Deluge System บ่อยแค่ไหน?

โดยหลักการ Deluge System ควรได้รับการตรวจสอบและทดสอบตามรอบเวลาที่มาตรฐานและผู้ผลิตกำหนด เช่น การทดสอบวาล์ว การตรวจเสถียรภาพของวงจรตรวจจับ และการตรวจสภาพหัวฉีด เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถทำงานได้จริงเมื่อเกิดเหตุ

ใช้ Deluge System กับอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงได้หรือไม่?

Deluge System ถูกนำไปใช้กับหม้อแปลงหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงบางประเภท โดยต้องออกแบบให้สอดคล้องกับมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง และพิจารณาความเสี่ยงเรื่องฉนวนและการสัมผัสน้ำอย่างละเอียด

ปรึกษาและออกแบบระบบ Deluge System กับ MASSTEC LINK

สำหรับองค์กรหรือโรงงานที่มีพื้นที่เสี่ยงสูง การเลือกและออกแบบ Deluge System ให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น เป็นกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและความเสียหายเชิงธุรกิจเมื่อเกิดเพลิงไหม้

MASSTEC LINK พร้อมให้คำปรึกษา ออกแบบ และจัดหาอุปกรณ์ระบบ Deluge System ครบวงจร ตั้งแต่หัวฉีด วาล์ว ชุดควบคุม สามารถติดต่อทีมวิศวกรฝ่ายขายเพื่อประเมินหน้างานหรืออัปเดตโซลูชันได้ตามช่องทางที่สะดวก

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
ติดต่อทีมงานวิศวกรของเราได้ทันที